۱۳۹۱ تیر ۷, چهارشنبه

آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند؛ لئوناردو دا وینچی - 1

لئوناردو دا وینچی - مهندس و هنرمند ایتالیایی
1452-1519
جذاب ترین فرد دوره ی رنسانس در 15 آوریل 1452 نزدیک قریه ی وینچی، تقریباً در صد کیلومتری فلورانس، متولد شد. مادرش دختری روستایی به نام کاترینا بود که زحمت عقد شرعی با پدر او را به خود نداد. فریب دهنده ی او، پیرو د آنتونیو، از وکلای دعاوی نسبتاً ثروتمند بود. در آن سال که لئورناردو (Leonardo da Vinci) از مادر زاده شد، پیرو با زنی هم شأن خود ازدواج کرد. کاترینا ناچار بود به یک شوی روستایی راضی شود؛ طفل نامشروع خود را به پیرو و زنش سپرد و لئوناردو، یدون مهر مادری، در یک محیط نیمه اشرافی تربیت شد. شاید در همان اوان کودکی بود که عشق به لباس زیبا و نفرت از زنان در وی پدیدار شد.
به مدرسه ای در نزدیکی منزل وارد شد. با عشقی فراوان به ریاضی، موسیقی و رسم پرداخت، و با آواز خواندن و عود نواختن پدر خویش را شاد می ساخت. برای خوب نقاشی کردن همه ی اشیای طبیعت را با کنجکاوی، صبر و دقت بررسی می کرد. علم و هنر، که در مغز او به نحوی شگرف با هم آمیخته شده بودند، فقط یک اساس داشت و آن مشاهده ی دقیق بود. هنگامی که پانزده ساله شد، پدرش او را به هنرگاه وروکیو (آندرئا دی میکله چونه وروکیو (Andrea del Verrocchio) - نقاش و مجسمه ساز فلورانسی - 1488- 1435) در فلورانس برد و آن هنرمند چیره دست را به پذیرفتن او به شاگردی خویش ترغیب کرد.
در همین اوان، سر پیرو ثروتمند تر شد: چند ملک خرید، خانواده ی خود را به فلورانس برد (1469) و متوالیاً چهار زن گرفت. زن دوم فقط ده سال از لئوناردو بزرگتر بود. وقتی که سومین زن پیرو کودکی برای او آورد، لئوناردو با ترک خانه و رفتن نزد وروکیو از تراکم جمعیت منزل کاست. 
او در حقیقت به همه چیز علاقمند بود. تمام حرکات و سکنات بدن و حالات چهره ی انسان، همه ی جنبش های حیوانات و نباتات از تموج ساقه های گندم در مزرعه تا پرواز پرندگان، پستی و بلندی های کوهسار، امواج و جریان های آب و باد، انقلابات هوا و حالات مختلف آسمان -همه ی این ها برای او بس شگفت انگیز بودند. تکرار هیچ حالتی سحر و رمز آن را برای وی کسالت آور نمی کرد. او هزاران صفحه ی کاغذ را از شرح مشاهدات خود از صور مختلف پر کرده و تابلوهای بی شمار با هزاران شکل متنوع رسم کرده بود. وقتی رهبانان سان سکوپتو (San Scopeto) از او خواستند تا تصویری برای نمازخانه ی آنان بسازد (1481) او موضوع "ستایش مجوسان" (The Adoration of the Magi) را انتخاب کرد و چندان خاطر خود را به جزئیات طرح آن مشغول داشت که تصویر را هرگز به پایان نرساند. مع هذا این پرده یکی از بزرگترین آثار اوست. طرحی که او برای تصویر ریخت کاملاً با اصول هندسی ژرفانمایی تطبیق می کرد؛ سطح تصویر را به مربعاتی تقسیم کرد که مرتباً و با نسبت دقیق کوچک می شدند -معلومات ریاضی لئوناردو همواره با هنر نقاشی او به رقابت بر می خاست و گاه نیز با آن همکاری می کرد. اما هنر لئوناردو چندان نیرومند بود که در کشمکش با علم همواره پیروز می شد. 

تاریخ تمدن؛ ویل دورانت
جلد پنجم: رنسانس
کتاب سوم؛ شکوه ایتالیا، برگردان پارسی ابوطالب صارمی، ص 223، 224 و 225

هیچ نظری موجود نیست: